6 LỄ HẰNG THUẬN TRONG ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH PHẬT GIÁO Ở VIỆT NAM

Thứ sáu - 03/05/2019 05:05
Lê Thị Ngọc Điệp
- TS., Giảng viên, Trưởng Khoa Khoa Văn hóa học – Trường Đại học KHXH&NV.
85

 
LỄ HNG THUN TRONG ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH PHT GIÁO Ở VIT NAM

Thị Ngc Điệp*





TÓM TT
Lễ Hng thuận một trong những nghi thức hôn nhân mang tính cht tâm linh của Pht giáo được tổ chức tại chùa. Trong bi cảnh hiện nay, khi c quá nhiều nhng giá trị ̀n tng đạo đức truyền thống bị phá vỡ, giới trẻ lao vào yêu cuồng, sống vội, sống thử… thì việc một s bạn trẻ tìm đến với Pht giáo làm lễ ́t hôn trước Pht điện, c sự chứng kiến của ́u t tâm linh, c sự ng buộc bằng tôn giáo, một trong những ́u t quan trọng trong việc gìn giữ sự hnh phúc, ̀n vững của cuộc sống gia đình.
Bài viết tìm hiểu về sự ra đời phát triển của lễ Hng thuận, xem t lễ thức này trong mối quan hệ với giáo lý Pht giáo thông qua các kinh sách, nhằm lý giải tính dân tộc, tinh thần nhp thế của Pht giáo Việt Nam hiện đại; tìm hiểu cách tiếp cận của Pht giáo trong giáo dục, xây dựng gia đình a hợp hướng đến phát triển hội ̀n vững. Bởi nền tng hnh phúc a hợp của gia đình đóng vai trò quan trọng trong sự ổn định phát triển ̀n vững của một quốc gia.
DẪN NHẬP
Trong nhng năm gần đây, ni dung, hình thức giáo dục trong gia đình c phần bị xem nhẹ, gia đình mất dần kỷ cương, lề lối, con cái xem thường cha mẹ, vợ chồng bất hòa, anh em vì quyền lợi, giá




*. TS., Giảng viên, Trưởng Khoa Khoa n hóa học – Trường Đại học KHXH&NV.
 


trị vật chất xâu xé, tranh giành tài sản. Không c kỷ cương trong gia đình dn đến coi thường pháp luật ngoài hội.
Ngày nay con s thống nhng vụ ly hôn ngày ng tăng, trong s đó không ít nhng cuộc hôn nhân chỉ đã tan vỡ sau một thời gian ngắn với những lý do hết sức đơn giản. Đây một thực trng đáng buồn đáng được lưu tâm trong đời sống hội hiện nay. Khoa học kỹ thuật ngày ng phát triển, cuộc sống của con người cũng được nâng cao, nhưng cũng kéo theo hệ luỵ con nời chịu nhiều áp lực, ng thẳng trong mạch phát triển của hội, với nhng bon chen vi ng trong cuộc sống, chìm đắm trong nhng giá trị ảo thế giới phẳng mang lại…
Gia đình tế bào của hội, nền tng của sự phát triển hội. Gia đình c hnh phúc, a hợp thì hội mới tốt đẹp, phát triển ̀n vững. Gia đình vừa chỗ dựa tinh thần, vừa môi trường giáo dục n bản để mỗi cá nhân n luyện nhân cách của mình trước khi bước ra ngoài hội. Chính vì lẽ đó, lễ Hng thuận - một nghi thức hôn lễ được t chức tại chùa, được sự minh chứng của đức Pht cho lời thề lứa đôi được xem như một giọt nước t lành, cứu n hnh phúc gia đình, mang lại lợi ích thiết thực cho các gia đình Pht tử. Hôn lễ được cử hành tại Chùa được xem như động lực, sức mạnh để những đôi bạn tr vượt qua những chông gai, thử thách trong cuộc sống về sau để xây dựng một đời sống gia đình hnh phúc, bền vững.
Bài viết tìm hiểu về sự ra đời phát triển của lễ Hng thuận, vận dụng phương pháp phân tích tư liệu, phương pháp so sánh, hướng t́p cận sử - n hóa để lý giải phân tích vấn đề nhằm chứng minh cho câu hỏi nghiên cứu Lễ Hng thuận c phải một cách t́p cận của Pht giáo với hội, thể hiện tính dung hợp về sự nhp thế của Pht giáo Việt Nam, mang lại đời sống bình ổn, ̀n vững trong xây dựng hnh phúc n hóa gia đình.
  1. LỄ HNG THUẬN – NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
    1. Nguồn gc, lịch s phát triển
Giải thích về mặt từ nguyên: “Hằng” biểu thị tính liên tục của một hoạt động (thường hoạt động tâm lý, tình cảm) diễn ra trong suốt thời gian dài; thuận chỉ sự bằng lòng, a thuận (Viện Ngôn ngữ học 1994: 412, 928). Như vậy “Hằng thuận c nghĩa thuận
 


vợ, thuận chồng, luôn luôn sống hòa hợp n nhau suốt cuộc đời cả khi gian khổ ln khi hạnh phúc, cùng giúp nhau vượt qua mọi kh khăn.
Trong giáo lý Pht giáo nguồn gốc lễ Hằng thun ra đời từ khi Đức Pht còn tại thế. Khi Đức Pht về thăm Vương thành Ca Tì La V, gặp ngay dịp kinh thành đang chuẩn bị t chức lễ thành hôn cho Vương tử Mahanam, n Nời Tăng đoàn được thỉnh vào hoàng cung để chứng minh cho hôn lễ. Và từ nhân dun này, nời đã n dạy bổn phn trách nhiệm của nời chồng nời vợ đối với gia đình, gia tộc của hai n; vợ chồng phải đi n nhau trọn đời, cùng nhau đối diện với những nghiệp chướng, cùng nâng đỡ nhau tạo thiện nghiệp, dứt trừ ác nghiệp, luôn tuỳ thuộc nhau để cùng tu tập. Vui cũng thuận, buồn cũng thuận, thành công cũng thuận, tht bại cũng thuận, giàu cũng thuận, kém cũng thuận… T nguồn gốc này, các cuộc hôn nhân được t chức tại chùa gi Lễ Hằng thuận1.
Việt Nam, vào cuối năm 1935 đầu 1936, cư sĩ tại gia Đồ Nam Tử Nguyn Trng Thut (1883 - 1940) được xem là người đầu tiên đưa ý tưởng t chức lễ thành hôn trước Pht điện2. T thực tế những đám cưới được t chức tại các sở thờ tự tôn giáo, tín nỡngNht, ông nhn thấy việc t chức nghi thức hôn lễ trước Pht điệnNht hướng tới hai mục đích bản: (1) đem giáo lý của Pht giáo giảng dạy khuyên bảo đôi vợ chồng mới; (2) V chồng trẻ được thề nguyện chung sống trọn đời trong ̀u không khí linh thiêng trước sự chứng giám của Đức Pht sẽthức hơn giá trị cuộc hôn nhân của mình.
Sau đó nghi thức này đã được phổ biến được t chức thường xuyên hơn ở khu vực miền Trung và miền Nam từ 1954 đến 1975. Năm 1971, Hòa thượng Thích Thiện Hoa đã dùng hai chữ Hng thuận để chỉ việc ́t hôn trước cửa Phật. T năm 1990 đến nay, lễ Hng thuận tại chùa đã tr n phổ biếnNam Bộ cả nhng cộng đồng người Việt hải ngoại sinh sốngM, Úc3

  1. Nguyễn Hải Thảo (truy cập ngày 22/02/2019) http://phatgiaoaluoi.com/news/Van- hoa/Nguon-goc-va-y-nghia-le-hang-thuan-5412/#.XHgU3i17HFQ
  2.  Tâm  Đắc  (truy  cập  ngày  23/02/2019),  http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/ News/38/0/240/0/2393/Le_thanh_hon_tai_ngoi_chua_o_Viet_Nam_lich_su_va_hien_tai
  3.  Tâm  Đắc  (truy  cập  ngày  23/02/2019),  http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/ News/38/0/240/0/2393/Le_thanh_hon_tai_ngoi_chua_o_Viet_Nam_lich_su_va_hien_tai
 
 
    1. Quy trình t chức nghi lễ
Nghi thức hôn lễ tại chùa c thể được t chức ngay sau khi đón dâu về làm lễ bái gia tn tại nhà trai hoặc vào ngày hôm sau sau lễ bái gia tiên tại nhà trai. Trước khi tổ chức lễ hằng thun, gia đình cô dâu chú rể đến chùa hoặc thiền viện nơi t chức lễ để xinkiến của thầy trụ trì, được sự đồng ý thì mới bắt đầu công việc chuẩn bị cho nghi thức này. Nếu cô dâu, chú rể chưa quy y, thì sẽ được làm lễ quy y trước sau đó mới t chức nghi thức cưới.
Lễ Hng thuận sẽ được thực hiện ngay chính điện của chùa, ban hành lễ ́t hôn gồm c một vị Tăng (phẩm vị Thượng tọa) làm giới vài vị đạo tràng giúp lễ. Phẩm vật dâng cúng trước Pht điện thường nhang, hoa, bánh trái. Nghi thức tổ chức lễ gồm các bước:
Cô dâu, chú rể quỳ trước n thờ đọc lời ̀u nguyện, nhn lời ban phước n dạy của chủ hôn chủ trì. Sau đó nghi thức “phu thê giao bái” trao nhn cưới; khi trao nhn cưới a thượng chủ trì sẽ nói vềnghĩa của việc trao nhn; cô dâu, chú rể phát nguyện hứa trước điện Pht, sau đó đại diện hai n gia đình sẽ hứa luôn yêu thương, chỉ dạy cô dâu chú rể n nời để xây dựng gia đình hnh phúc ̀n vững. ́t thúc hôn lễ, gia đình cô dâu, chú rể mời các vị chư tăng họ hàng hai n dự tiệc chay thanh tịnh tại chùa mừng hnh phúc của đôi vợ chồng mới4.
    1. Ý nghĩa của LHng thuận
Theo kho t một s gia đình Pht tử th̀n thành thì các cặp vợ chồng t chức Lễ Hng thuận tại chùa đều đt được hnh phúc trong đời sống hôn nhân. Đây tín hiệu khởi sắc cho chúng ta thấy hiệu quả của việc ứng dụng lời Pht dạy trong việc gìn giữ hnh phúc gia đình. Vì vy, mục đích chính của Lễ Hng thuận giúp cho gia đình Pht tử giữ được hnh phúc viên n.
Trong nghi thức trao nhn, cô dâu, chú rể được các vị hòa thượng giảng giải, phân tích cặn kẽ vềnghĩa của chất liệu ng nghĩa của việc trao nhn. Nhn cưới không chỉ một vật vô tri vô giác nó còn cnghĩa nhân n sâu sắc, như một minh chứng về sự ng buộc, nhắc nhở vợ chồng làm bất cứ việc gì cũng đều phải suy nghĩ


4. Nguyễn Hải Thảo (truy cập ngày 22/02/2019) http://phatgiaoaluoi.com/news/Van- hoa/Nguon-goc-va-y-nghia-le-hang-thuan-5412/#.XHgU3i17HFQ
 


trước sau, ứng xử với nhau trên tinh thần nhường nhịn yêu thương, tương kính lẫn nhau.
Trong bui l, sau khi nghe nhng lời răn dy của hòa thượng chủ trì hôn lễ về đạo nghĩa vợ chồng, đến thời khắc thiêng liêng cô dâu, chú rể phát nguyện trước điện Pht gìn giữ n giới, t́n đến tu hành thp thiện, trau dồi các hnh phẩm từ – bi – hỷ - xả, sống đời sống thiện lành, vị tha, làm tròn bổn phận, khoan dung độ lượng, hành xử đạo đức kể từ thời khắc này, đây cũng chính lời hứa cnghĩa tâm linh, thực hiện đạo nghĩa vợ chồng, xây dựng niềm tin vào Tam bảo niềm tin giữa vợ chồng. Đây chính những nội dung quan trọng để xây dựng hnh phúc gia đình, xây dựng mối quan hệ vợ chồng ̀n vững cũng nền tng quan trọng để nuôi dạy con cái n người, tr thành những phần tử c ích trong hội.
Nghi thức Lễ Hng thuận đơn giản nhưng rất trang nghiêm cnghĩa. Lời phát nguyện trước điện Pht với sự minh chứng của Tam Bảo, trước sự chứng kiến của a thượng chủ trì hôn lễ, các vị chư tăng họ hàng hai bên, sẽ giúp cho đôi vợ chồng mới cưới luôn nhớ về thời khắc tâm linh này,thức về tầm quan trọng của hôn nhân, c gắng giữ gìn hnh phúc gia đình êm ấm hnh phúc.
  1. THỰC TRNG ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH TRONG BỐI CNH HIỆN NAY
Gia đình một giá trị n hóa thấm sâu vàotưởng tình cảm, lý tưởng sống của con người, mọi hoạt động của gia đình đều biểu hiện đặc trưng n hóa của con người. H thống giá trị n hóa của gia đình khi đã hình thành c vai trò chi phối, đ̀u tiết các quan hệ của gia đình, chi phối các phương thức ứng xử của các thành viên trong gia đình, đồng thời được thể chế hóa thành gia đạo, gia huấn, gia lễ. H thống giá trị đó sở tồn tại của gia đình giữ cho đời sống gia đình được ̀n vững, an sinh hnh phúc, góp phần cho hội ngày ng tốt đẹp hơn.
khu vực châu Á, quan hệ đạo đức, luân lý, giá trị gia đình đã c đóng góp quan trọng vào quá trình hiện đại hóa một s nước phương Đông như Hàn Quốc, Nht Bn, Đài Loan, Trung Quốc... Để phát huy giá trị n hóa, đạo đức truyền thống của nời phương Đông, đ̀u bản nht phải bắt rễ từ gia đình. Gia đình ̀u nối n bản giữa những giá trị truyền thống giá trị hiện đại. Gia đình
 


chính nơi diễn ra quá trình thay đổi các quan đ̉m về các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, trong thái độ, tình cảm, xúc cảm khi va chạm với những giá trị, những quan đ̉m trái ngược, đặc biệt gia đình giữ vai trò quan trọng trong giáo dục, hình thành nhân cách của trẻ em ở bối cảnh hội hiện đại ngày nay.
Trong lịch sử, giai cp phong kiến Vit Nam chủ trương xây dựng gia đình theo nhng khuôn mu của lễ giáo Nho giáo. Trong bối cảnh hội hiện nay, với sự phát triển của kinh tế thị trường tn ̀u hóa đã gây nh hưởng trực t́p đến những giá trị n hóa, nht ảnh hưởng tới đạo đức, lối sống của một số bộ phnngười trong hội, c tâm l sống thực dụng, thờ ơ, buông th, sùng bái đồng t̀n, quay lưng lại ́i những giá tr n hóa đo đức trùn thống.
C thể thấy cuộc sống của hội hiện đại với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật các thành phần kinh tế đã c tác động, nh hưởng lớn đến đời sng gia đình. Trong gia đình, các mi quan hệ tr n lỏng lẻo, c những biến đổi mạnh mẽ về cấu trúc, hình thái trong gia đình. Những giá trị chuẩn mực truyền thống đã đang bị tác động thay đổi. Mâu thuẫn, xung đột trong gia đình ngày một gia tăng, bạo hành trong gia đình ngày ng nghiêm trọng nht bạo hành của chồng đối với vợ, bạo hành cha mẹ với con cái; tình trng ly thân, ly hôn, sống thử như vợ chồng không đăng k ́t hôn, quan hệ tình dục trước hôn nhân, hiện tượng nạo phá thai gia tăng; hôn nhân xuyên n hóa cũng tăng đáng kể đt ra nhiều mối quan tâm, lo lắng của hội; một bộ phn gia đình đã không còn t ấm đối với các thành viên trong gia đình; mối quan tâm chăm sc của cha mẹ với con cái ngày ng suy giảm, cha mẹ n lộn để mưu sinh, phó thác con cái cho nhà trường hội… Tt cả những biểu hiện này đã dn đến nền tảng, đạo đức nhân cách của một bộ phn lớp trẻ đang c nguy bị suy giảm bởi chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩanhân dễ dn đến lệch lạc trong cuộc sống, định hướng tương lai, dễ rơi vào những vòng xoáy của các t nn hội như đâm chém, trộm cắp, cướp giật, cờ bạc, nghiện hút…
Trong xã hội, nhiều biểu hin, nhiều hin tượng nhức nhi din ra hàng ngày: những vụ cướp của giết người, thanh tn giữa các ng nhóm hội đen ngày ng tàn bạo, ngay trong cuộc sống đời thường những nời dân bình thường hiền lành, chất phát nay cũng dễ dàng tr thành tội phạm chỉ vì sự thiếu nhường nhịn,
 


thiếu nhn nại; chen lấn dẫm đp nhau để mua vé, để xin lộc, để xin trường cho con, để mua hàng giảm giá, để c suất ăn, suất vào cửa khu vui chơi miễn phí… đã tr n phổ biến trong hội.
Gia đình nền tng của sự phát triển hội, vì vậy giải quyết tốt các vấn đề của gia đình mới giải quyết tốt các vấn đề hội T gia, trị quc, bình thiên h. Tình hình trên gây nh hưởng trực tiếp đến những giá trị n hóa gia đình, đặc biệt đã đang tác động đến lớp trẻ, nời chủ tương lai của đt nước vềthức chính trị, tâm trạng, đo đức, lối sống v.v
Nguyên nhân dn đến vic suygimnhng giá trvănhóa đo đức, lối sng
Môi trường gia đình, các mối quan hệ, cách thức ứng xử của các thành viên trong gia đình cũng đều c sự nh hưởng trực t́p đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Trong nhng năm ̀n đây, nội dung, hình thức giáo dục trong gia đình c phần bị xem nhẹ, gia đình mất dần kỷ cương, lề lối, con cái xem thường cha mẹ, vợ chồng bất hòa, anh em vì quyền lợi, giá trị vật chất xâu xé, tranh giành tài sản. Không c kỷ cương trong gia đình dn đến coi thường pháp luật ngoài hội.
Gia đình ngày nay phần nhiều kiểu gia đình ht nhân, áp lực của cuộc sống hiện đại đang làm cho nhiều bậc làm cha mẹ không còn thời gian, sức lực cả trí lực quan tâm đến giáo dục con cái của mình, không c đ̀u kiện ̀n gũi, quan tâm đến trẻ, phó thác việc giáo dục con trẻ cho nhà trường. Hơn nữa, lối sống, suy nghĩ, ứng xử của các bậc lớn tuổi trong gia đình c nh hưởng rất lớn đến trẻ. Những mâu thuẫn, lục đục trong gia đình hay gia đình tan vỡ nguyên nhân đẩy các em dễ rơi vào tình trng hụt hng về mọi phương diện, dn đến ri loạn tâm lý, dn đến hành vi phạm tội.
Ngày nay, giáo dục trẻ em trong gia đình đã c nhiều thay đổi, n sóng di cư lớn từ nông thôn vào những đô thị cùng với những khu công nghiệp, nhà máy lớn mọc n đã thu hẹp n chơi của trẻ em. Vào nơi cuộc sống đô thị đầy những lo toan, trẻ cũng mất đi mối quan hệ ng xóm, bạn bè,nhà một mình, chơi một mình, chỉ chú tâm vào ti vi, n vi tính lướt Internet n dễ vào những trang web không phù hợp với lứa tuổi. Một đ̉m khác biệt trong cách giáo dục của trẻ ngày nay do sự áp đt của cha mẹ, mong muốn con cái được học hành đến nơi đến chốn, do đó tn bộ thời gian
 


dành cho việc học, không c thời gian để trẻ ngh ngơi, chơi đùa với bạn bè, nời thân dễ dn đến trẻ bị tự kỷ. Đây cũng một trong những lý do dn đến những giá trị trong gia đình suy giảm, thiếu ̀n vững.
Trước tình trạng xã hi ngày càng nhiều các hin tượng hành xử trái với đạo đức, trái với truyền thống n hóa tốt đẹp, yêu cuồng, sống vội, hiện tượng phạm tội, kể cả những tội rất nguy hiểm ngày ng nhiều trách nhiệm của gia đình, nhà trường hội trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ ngày ng tr thành vấn đề thời sự, ̀n được tn hội quan tâm.
Và cách t́p cận của Pht giáo với hội tht kịp thời, ngoài những nội dung, những bài học giáo lý về từ - bi - hỷ - xả thì Lễ Hng thuận một trong những nghi thức t chức lễ cưới tại chùa đã thể hiện tính dung hợp về sự nhp thế của Pht giáo Việt Nam, mang lại đời sống bình ổn, ̀n vững trong xây dựng hnh phúc n hóa gia đình.
  1. VAI TRÒ LỄ HNG THUN TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH BỀN VỮNG
Đối với Pht giáo, hôn nhân một đ̀u ̀n thiết trong cuộc sống. Gia đình của các tín đồ Pht giáo gia đình ht nhân hay đại gia đình đều được xem nền tng chính của hội. Pht giáo nhn mạnh tầm quan trọng sự ổn định trong gia đình đối với sự phát triển của hội. Qua đó, đã phn ánh được vai trò quan trọng của gia đình trong cấu trúc hội.
Lễ cưới được xem một sinh hoạt đặc biệt của cộng đồng gia đình cô dâu, chú ̉, nhằm mục đích thông báo cho hai n họ hàng, bn bè, đồng nghip về skết hôn của đôi trẻ. Trong Kitô giáo, hôn lễ được xem một pp tích n phải cử hành hôn lễ tại nhà thờ do một linh mục chủ lễ. Vì trong nghi thức hôn lễ c pp tích hôn lễ được cử hành tại nhà Thờ n việc ly hôn rất hn chế. Trước đây, các tôn giáo lớn như Islam giáo, Pht giáo kng tổ chức nghi lễ dành cho hôn nhân, đa s các nghi thức hôn nhân đều t chức tại nhà riêng hoặc nhà hàng. Chính vì lẽ đó, việc đưa Lễ Hng thuận vào trong đời sống hội, đã góp một phần quan trọng trong việc gìn giữ hnh phúc gia đình, xây dựng hội ̀n vững, như một giọt nước Cam Lồ t lành, đưa đạo đến đời.
 


Nhn thức về việc t chức lễ cưới tại chùa các Pht tử đều cho rằng: Đơn giản mình Phật tử nên ngày trọng đại của mình muốn sự chứng giám của quý chư tăng, trước sự chứng giám của hai họ, nhắc lại lời Phật dạy về đạo nghĩa vợ chng, dạy dỗ con cái, nhận được schúc phúc của quý chư Tăng m cho hôn lễ trang trng và m linh hơn (Phỏng vấn sâu Pht tử N.D. Đoài N.T.T. Anh).
Trong nghi thức Hằng thun, “vic trao nhn giữa n lang và và tân nương có ý nghĩa rất linh thiêng, biểu trưng cho cách xử trong tinh thần nhường nhịn, yêu thương tôn kính lẫn nhau của vợ chồng (PVS. N.D. Đoài). Trong nghi thức trao nhn đôi vợ chồng được thầy chủ trì hôn lễ giảng giải, phân tích thêm vềnghĩa của nhn cưới ng để nhớ lời Pht dạy hôm nay:
Vàng đặc tính không thay đổi, bền vững theo thời gian nên mong hai con đạo tâm như chất vàng không thay đổi;
Vàng đặc tính tốt, mong hai conđược hành vi, cử chỉ, nn ngữ, ứng xử đẹp như chất vàng luôn sáng suốt trên đường đời cũng như đường đạo (PVS. N.D. Đoài).
Trong lời pháp thoại của LHằng thun, thầy chsám dn dò, nhắc nhở vợ chồng phải luôn thực hiện đạo nghĩa vợ chồng, phải luôn sống ̀n vững với nhau theo tinh thần của nời con Pht:
Bổn phn của nời chồng:
Phải kính trọng vợ, trọng tình phu thê; Đối với v kông h bạc đãi;
Phải thuỷ chung, hòa ái tht tình; Giao quyền nội chính gia đình;
Tùy sức mua sắm vợ mình nữ trang.
Tin tưởng giao tài sản, tiền bạc cho vợ quản
(Kinh Ca Thi La Việt, tr. 294-295)
Bổn phn của nời vợ:
Chng đối với v mọi đàng cao thượng, V thương tưởng đáp lại m phần, Quán xuyến việc nhà tảo tần,
xử hai h thân nhân đẹp long,
 


Giữ tiết hạnh với chng xứng đáng, Khéo giữa gìn i sản gia đình.
(Kinh Ca Thi La Việt, tr. 295)
Pháp thoại này đã dẫn dắt cho vợ chồng em đi trong niềm tin, sự dẫn đắt của Phật pháp, đó cũng tiền khởi để vợ chồng chung sống trong tưởng” (PVS. N.D. Đoài).
Hôn nhân sự đơm hoa ́t trái của tình yêu, của quá trình tìm hiểu để hai nời tình nguyện gắn ́t với nhau. Hnh phúc gia đình c ̀n vững hay không đ̀u quyết định bản chính mối quan hệ a thuận giữa vợ chồng. Muốn hnh phúc gia đình ̀n vững phải giữ đạo nghĩa vợ chồng. Pht giáo đã đi vào cuộc sống như vy, nhẹ nhàng tự nhiên như chính những gì cuộc sống chúng ta đang diễn ra.
Trong cuộc sng gia đình kng phải lúc nào cũng xuôi chèo, t mái, rất nhiều vấn đề nảy sinh nằm ngoài dự tính của con người, nếu như vợ chồng đã chuẩn bị hành trang cho mình sẵn ng thực hiện những lời Pht dạy về đạo nghĩa vợ chồng như đức tính bao dung, ̀n mẫn, chân thành, nhn nại, thương yêu tôn trọng lẫn nhau, c trách nhiệm về đời sống của nhau thì chắc chắn cuộc hôn nhân s được mãi mãi hnh phúc. “Thầy nhắc vợ chồng lúc nào cũng phải tương kính, đã th tam quy ngũ giới nên khi m bất cứ việc cũng phải nh giữ giới, trong đó tuyệt đối không tà m để giữ gìn hạnh phúc gia đình (PVS. N.A. Thy).
Hnh phúc gia đình phải do vợ chồng cùng tạo dựng, gia đình chính t ấm, luôn giang rộng nh tay đón nhn tt cả các thành viên tr ̀, giúp các thành viên vượt qua những chông gai, bão táp trong cuộc sng. Trong cuộc sng vợ chồng, thiếu hai chtương kính” khó c thể ̀n vững. Để làm được đ̀u đó, vợ chồng phải luôn đồng lòng, đồng chí hướng, ông chúng ta đã từng nói Thuận vợ, thuận chng, t biển Đông ng cạn. Vvy khi hai bên trao gửi yêu thương, trao đổi tình cảm, trao gửi s phn cho nhau trước điện Pht, dưới sự minh chứng của Tam bảo, minh chứng của hai họ cnghĩa linh thiêng hết sức quan trọng cho sự gắn ́t của vợ chồng trong cuộc sống. “Lễ Hằng thuận chính giá trị đạo Phật trao truyền cho Phật tử tại gia biết giữ gìn hạnh phúc nhân, hạnh phúc gia đình sự ổn địnhhội” (PVS. L. T. Thanh).
 


Đức Pht c dạy: Muốn quan hệ hôn nhân bền vững t ít nhất phảibốn sự tương đồng: tương đồng về nhận thức, tương đồng về niềm tin, tương đồng v chuẩn mực đạo đức và tương đồng v ng h xả, vị tha (Kinh Tăng Chi).
Theo lời Pht dạy, sự tương hợp, tương đồng giữa vợ chồng một trong những ́u t đem lại thành công trong hnh phúc lứa đôi, vì hôn nhân không chỉ đơn giản nhục dục ng mạn. Tình dục cũng một nhân t quan trọng trong sự a hợp vợ chồng, nhưng không phải nó chi phối hòan tn hnh phúc gia đình, không n thần tượng hóa đời sống sinh lý vì thân xác không phải tt cả con người. Phật giáo xem tình dục dục vọng mạnh nht của con người. Nếu con người để cho tình dục lôi cuốn, trở thành người bị trói buộc, người nô lệ của những dục vọng, tự hiến mình vào nanh vut của mê hoặc thì con người dũng mãnh nht cũng trở thành như loài sâu bọ; mt người thánh thiện sáng suốt cũng hành động như điên cuồng kh dại; mt hành giả đã thành đạt những tầng thiền cao cũngth rơi xung thâm u trong những kh cảnh trần gian. Nhưng trong quan h vợ chồng tình dục cần thiết, đáp ứng nhu cầu bản của bản năng con người, đduy trì hnh phúc gia đình(Samyyutta Nikaya, Tp A Hàm I).
Trong cuộc sng hin nay, nhiều người đã xem nhẹ giá trị của hôn nhân nghĩa thiêng liêng của gia đình. Yêu vội, sống thử vi ng ́t hôn đã dn đến gia đình nhanh chóng tan vỡ, con cái ly tan. Theo Pht pháp cuộc sống của mỗi con nời của chúng ta không phải do đng tối cao nào chi phối, không phải do s phận, định mệnh quyết định như con nời chúng ta thường đổ lỗi, chính do chúng ta tạo n. Do vậy hôn nhân c ̀n vững hay không do chính con nời chúng ta tạo tác, hôn nhân ̀n vững phải c quá trình tìm hiểu lâu dài, yêu thương cảm thông cho nhau, chấp nhn những nhược đ̉m của nhau để cùng thay đổi, cùng chung sống. Sự thấu hiểu, cảm thông, chia s được thể hiện qua sự quan tâm lẫn nhau trong cuộc sống, qua việc làm tròn bổn phận, nghĩa vụ của mỗi thành viên trong gia đình.
Trong kinh Thiện Sinh đức Pht cdy, trách nhim của người chồng đối với v phải Lấy lễ đối đãi với nhau, oai nghiêm đĩnh đạc, ăn mặc y thời, trang sức hợp thời, giao phó việc nhà; V cũng phải cung kính với chồng: Dậy trước, ngủ sau, nói lời hòa nhã, kính nhường tùy thuận, sớm nhận lĩnh ý chồng. Như vậy để gìn giữ ngọn lửa hnh
 


phúc gia đình, cả chồng vợ đều phải thực hiện trọn vẹn trách nhiệm của mình.
Làm được những điều Phật dạy chắc chắn sẽ giữ được hạnh phúc gia đình bền vững; gia đình hạnh phúc, bền vững n được th hiện qua nền tảng giáo dục đạo đức trong các mối quan hệ gia đình: đối với cha m đặt lên hàng đầu hiếu, đối với vợ chồng nghĩa, những điều này kim ch nam cho việc giữ n hạnh phúc gia đình của em (PVS. N.D. Đoài).
Như vy, giáo lý Pht giáo rất chú trọng đến việc mang lại an vui hnh phúc trong gia đình. Những bài giảng của Đức Pht về nền tng đạo đức trong hội qua kinh Thiện Sinh, kinh A Hàm, kinh Tăng Chi, kinh Thi Ca Thi La Việt đều phác ha nhng mu mực n bản trong mối quan hệ vợ chồng, cha mẹ con cái, nêu những bổn phn ng buộc với nhau, nhn mạnh đến những khía cnh thiết yếu của cuộc sng. Trong Pht giáo, vic lp gia đình phải được xem như một t́n trình của đời sống Pht tử tại gia phải coi đây như hội tốt cho họ thực hành những đ̀u tu tập. Nhiều nời đã biến đời sống hôn nhân của mình thành địa ngục, vì thiếu sự cảm thông, lòng khoan dung kiên nhn. Do đó, trong cuộc sống, chồng vợ lúc nào cũng phải tương kính lẫn nhau, phải học cách chia s những vui buồn trong đời sống hng ngày. Tương kính cảm thông hai th quan trọng nht trong cuộc sống, để giữ gìn hnh phúc gia đình.
Tn tinh thần nhp thế, việc t chức Lễ Hng thuận tại chùa, tại thiền viện tht sự cnghĩa trong việc xây dựng hnh phúc gia đình Pht tử, định hướng cuộc sống cho gia đình Pht tử hướng đến một đời sống hôn nhân tốt đẹp trên nền tng đạo đức Pht giáo cho hnh phúc ̀n vững với sự chia s yêu thương, ý thức trách nhiệm trong cuộc sống.
Xuất phát từ mục đích tốt đẹp đó, lễ hng thuận một ̀u nối giữa đo đời, giữa hnh nguyện giải thóat ước nguyện xây dựng một hội tốt đẹp của chư Tăng Pht tử tại gia. Hôn lễ trước Pht điện mang màu sắc tôn giáo với không khí trang nghiêm thanh tịnh sẽ c tác dng giáo dục sự tỉnh thức không chỉ đối với cô dâu chú rể còn đối với tt cả nhng thành viên tham dự5. Pht giáo



5.  https://giacngo.vn/phathoc/2009/11/26/5BD600/
 


thực sự đã đi vào đời sống cnghĩa thiết thực trong đời sống, Pht giáo đã hợp thức hóa đời sống lứa đôi, giúp n bằng đời sống của Pht tử, hướng đến xây dựng gia đình tốt đẹp, hnh phúc, ̀n vững, nền tng quan trọng cho một hội hướng thượng tốt đẹp.
Pht giáo một tôn giáo c tính thích ứng, tính dung hợp cao trong cuộc sống hiện đại. Lễ Hng thuận chính một trong nhng biểu hiện sinh động sự thích ng của Pht giáo trong đời sống. Những lời dạy về hôn nhân gia đình của đức Pht mang đậm tính nhân bản, hợp với các chuẩn mực đạo đức của hội, hướng tới đạo lý làm người, hướng pht tử đi theo con đường Chân - Thiện - M. Mặcđã hơn 25 thế kỷ nhưng những bài học về đạo lý, về ứng xử trong hôn nhân gia đình của Đức Pht vẫn còn phù hợp nguyên vẹn giá trị cho đến hôm nay.
Để c được một đời sống hôn nhân hnh phúc lâu dài ̀n vững, mỗi cá nhân trước khi bước vào đời sống hôn nhân ̀n phải chuẩn bị tâm thế cho mình tht kỹ. Bằng trí huệ lòng thương yêu chúng sinh, đức Pht đã chỉ dạy những vấn đề hết sức thiết thực bản để tạo lập một cuộc sống hôn nhân hnh phúc.
Lễ Hng thuận như một pp tích trong hôn nhân của Pht tử th̀n thành, nghi thức hôn lễ đã giúp con nời hiểu hơn, ý thức hơn về đạo, về đời nhắm xây dựng cho mình một đời sống nh mạnh, hnh phúc, hướng thiện để mái ấm gia đình luôn ngập tràn niềm vui, rộn t́ng cười đong đầy hnh phúc.





***



 

Tài liệu tham khảo

Biên bản phỏng vấn sâu Pht tử N.D. Đoài, N.T. Tâm Anh, N.A. Thy, L. T. Thanh.
Giác Dũng 2003, Phật Việt Nam Dân tộc Việt Nam, NXB Tôn giáo, Hà Nội.
Mạnh Thát 1999, Lịch sử Phật giáo Việt Nam tập 1, NXB Thuận Hóa.
Tâm Đắc (truy cập ngày 23/02/2019), http://btgcp.gov.vn/ Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/2393/Le_thanh_hon_tai_ ngoi_chua_o_Viet_Nam_lich_su_va_hien_tai
Tâm Đắc (truy cập ngày 23/02/2019), http://btgcp.gov.vn/ Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/2393/Le_thanh_hon_tai_ ngoi_chua_o_Viet_Nam_lich_su_va_hien_tai
Mai Ngọc Ch 2009, Văn hóa ngôn ngữ phương Đông, NXB phương Đông, Hà Nội.
Nguyễn Hải Thảo (truy cập ngày 22/02/2019) http://phatgiaoalu- oi.com/news/Van-hoa/Nguon-goc-va-y-nghia-le-hang-thu- an-5412/#.XHgU3i17HFQ
Thích Thanh T 1992, Phật giáo với dân tộc, Thành hội Pht giáo Tp. HCM.
Thiền Định Lực, cư sĩ Nht Tâm 2003, Phật giáo Việt Nam thế giới, NXB n hóa thông tin, Hà Nội.
Trần Ngọc Thêm 2001, m vbn sc văn hóa Việt Nam, NXB Tp.HCM.
Viện Ngôn ngữ học 1994, T đ̉n t́ng Việt, NXB. Giáo dục, Hà Nội.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây